၆။ အခွန်ကျသင့်ခြင်းနှင့်အခွန်တွက်ချက်ခန့်မှန်းခြင်း။(Taxation & Calculation)
အထူးကုန်စည်ခွန်

- အထူးကုန်စည်များ ပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းပါက အောက်ပါအတိုင်း အထူးကုန်စည်ခွန် ကျသင့်ပါသည်။

- အထူးကုန်စည်ကို ပြည်တွင်း၌ ထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းဖြစ်ပါက စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ၊ အလုပ်ဌာနက ဖော်ပြသောရောင်းစျေးတန်ဖိုးနှင့် ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီက ခန့်မှန်းသတ်မှတ်သည့်ရောင်းစျေးတန်ဖိုး၊ ယင်းတန်ဖိုးနှစ်ရပ် အနက် များရာ တန်ဖိုးအပေါ်တွင် အထူးကုန်စည်ခွန်ကျသင့်ပါမည်။
- အထူးကုန်စည်များ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်းဖြစ်ပါကအောက်ပါအတိုင်းကျသင့်ပါမည်။

ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်
- ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျသင့်ပါမည်။ အထူးကုန်စည် များဖြစ်ပါက အထူးကုန်စည်ခွန်အပါအဝင်ဖြစ်သော ရောင်းရငွေအပေါ်တွင် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ကျသင့်မည် ဖြစ်ပါသည်။
- ပြည်တွင်းလေကြောင်း ခရီးသည်ပို့ဆောင်ခရငွေ နှင့် အဆောက်အအုံများ ဆောက်လုပ်ရောင်းချခြင်းမှ ရောင်းရငွေများအပေါ်တွင် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျသင့်ပါမည်။
- ရွှေထည်လက်ဝတ်ရတနာများ ရောင်းချရငွေအပေါ်တွင် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ၁ ရာခိုင်နှုန်း ကျသင့်ပါမည်။

ဝင်ငွေခွန်
- ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်မပါသည့် ရောင်းရငွေ၊ရငွေမှ ကုန်ဝယ်တန်ဖိုး၊ယင်းဝင်ငွေရရှိရန် ကုန်ကျစရိတ်များနှင့် ပစ္စည်းတန်ဖိုးလျော့ငွေ၊ အမြဲထမ်းဝန်ထမ်းလစာ ၁၀ % ထက် မပိုသော အိုနာစာရန်ပုံငွေ နှင့် လူမူရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုရန်ပုံငွေသို့ ထည့်ဝင်ငွေ တို့ကို နုတ်ပယ်၍ ကျန်ဝင်ငွေပေါ်တွင် အောက်ပါအတိုင်း ဝင်ငွေခွန် ကျသင့်ပါသည်။
- အခြေခံသမဝါယမအသင်းများအနေဖြင့်ဝင်ငွေအလွှာနှုန်း(၂၀၁၇ခုနှစ်ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၆)
- အခြားသမအသင်းစု၊အသင်းစုချုပ်များအနေဖြင့်၂၅%နှုန်း(၂၀၁၇ခုနှစ်ပြည်ထောင်စု၏အခွန်အကောက်ဥပဒေပုဒ်မ ၂၃(ခ))
- သမအသင်းပိုင်အခြေပစ္စည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ရောင်းချခြင်း၊ လဲလှယ်ခြင်း၊ အခြားတစ်နည်းနည်းဖြင့် လွှဲပြောင်းခြင်းမှ မြတ်စွန်းငွေရရှိလျှင် ထိုသို့မြတ်စွန်းသည့် ကျပ်ငွေ သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားငွေအပေါ် ၁၀% ဝင်ငွေခွန် ကျသင့် ပါသည်။

တံဆိပ်ခေါင်းခွန်
- သမအသင်းအနေဖြင့် မြေ၊ အဆောက်အဦ၊ မော်တော်ယာဉ်၊ ရေယာဉ် စသည့် အခြေပစ္စည်းများ ငှားရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ငှားယူခြင်းပြုသဖြင့် ပစ္စည်းငှားရမ်းစာချုပ် ချုပ်ဆိုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း တံဆိပ်ခေါင်းခွန်ကပ်နှိပ် ထမ်းဆောင်ရပါမည်။          ( မြန်မာနိုင်ငံတံဆိပ်ခေါင်းအက်ဥပဒေဇယား ၁ အမှတ်စဉ် ၃၅)
- ငှားရမ်းကာလ ၁ နှစ်ထက်မပိုလျှင် (ငှားရမ်းခရငွေ၏ ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်း)
- ငှားရမ်းကာလ ၃ နှစ်ထက်မပိုလျှင် (ပျမ်းမျှငှားရမ်းခရငွေ၏ ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်း)
- ငှားရမ်းကာလ ၃ နှစ်ထက်ပိုလျှင် (ပျမ်းမျှငှားရမ်းခရငွေ၏ ၂ ရာခိုင်နှုန်း)
- နှစ်ရှည်ငှားရမ်းခြင်းဖြစ်လျှင် (ပထမ၁၀နှစ်အတွက်ပေးရမည့်ငွေ၏နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှ ရငွေအပေါ် ၂ ရာခိုင်နှုန်း)
- အငှားစာချုပ်မှာ ထာဝစဉ်ဖြစ်သည့် သဘောသက်ရောက်လျှင် (ပထမနှစ်၅၀အတွက် ပေးရမည့် ဌားရမ်းခငွေ ၏၅ပုံတစ်ပုံအပေါ် ၂ ရာခိုင်နှုန်း)
- တံဆိပ်ခေါင်းခွန်ကို ငှားယူသူက ပေးဆောင်ရပါမည်။